Waarnemen

Wanneer je op een heldere avond/nacht naar buiten gaat zie je heel veel lichtpuntjes aan de hemel staan. De meeste daarvan zijn twinkelende sterren. Sommige puntjes zijn echter geen sterren, maar planeten. Deze twinkelen niet en sommige daarvan zijn feller en hebben een typische kleur. Zie je een wazig vlekje, dan zou dat weleens de Andromeda- Nevel kunnen zijn, maar die zie je alleen als je ergens bent waar het wel heel erg donker is.

Als je deze hemellichamen gaat bekijken, dus waarnemen, dan kan dat met het blote oog, met een verrekijker of met een telescoop. Het beste kun je waarnemen op een plek waar het goed donker is. Je mag dan geen last hebben van straatverlichting of verlichting van huizen. Hier in Nederland zijn die plekken maar zeldzaam.

Sterren, maan, planeten en zelfs de Andromeda-nevel zou je op zo’n donkere plek met het blote oog kunnen zien. Gebruik je een verrekijker, dan zie je deze objecten iets makkelijker en op de maan zie je al wat meer details. Maar wil je echt details zien, dan kun je het beste een sterrenkijker (telescoop) gebruiken. Hoe beter de telescoop, hoe meer details je ziet en hoe dichterbij de objecten lijken. Niet alleen moet je telescoop een object kunnen vergroten, belangrijker nog, is dat je telescoop voldoende licht vangt. Hoe meer licht er in je telescoop binnenkomt, hoe beter het beeld wordt. Daarnaast is het ook beter om hoge plekken op te zoeken. Nee ik bedoel niet je balkon of een dakterras… Nee ik bedoel hoe hoog je boven het zeeniveau zit.

Nederland wordt ook wel ‘De lage Landen’ genoemd. Dat is niet voor niets, want de helft van Nederland licht onder het zeeniveau. Ga je bijvoorbeeld naar Frankrijk, dan zit je al veel hoger boven het zeeniveau. Hoe hoger je boven het zeeniveau zit, hoe groter de kijker is die je kunt gebruiken en hoe groter de kijker, hoe meer licht deze opvangt. Je moet bedenken dat als je erg laag zit, je door veel meer lucht (atmosfeer) je met je kijker moet kijken. En deze lucht staat niet stil, het beweegt, ook wel turbulentie genoemd. Hoe meer turbulentie, hoe waziger je beeld. Als je bijvoorbeeld hoog in de bergen van bijvoorbeeld Oostenrijk zit, dan is de lucht veel ijler. Er is daar dus minder turbulentie en je ziet daardoor veel meer. Je kunt daar dan ook een grotere kijker gebruiken dan hier in Nederland.

Terug naar ons landje. In Nederland kun je namelijk al best wel wat zien! Je kunt de maan heel goed waarnemen, de planeten zijn heel goed te zien en sommige Deep Sky objecten (met Deep Sky kijk je verder in de ruimte naar bijvoorbeeld nevels) zijn zelfs goed waar te nemen. Dit geldt dan alleen voor nevels die het dichtst bij ons staan. Natuurlijk is ‘dichtbij’ maar relatief. Alles wat je ziet zijn duizenden, honderden en miljoenen kilometers ver weg. Met deze grote afstanden rekenen we dan ook niet meer in kilometers, maar in lichtjaren en astronomische eenheden. Daarover kun je HIER en HIER lezen.