Sterrenbeelden

Ptolemeus stelde in de klassieke oudheid een lijst samen van sterrenbeelden. De meeste namen voor de sterrenbeelden die hij gebruikte, worden nu nog steeds gebruikt. Ptolemeus leefde tussen 87 en 150 na Christus. Hij was een Griek maar hij leefde in het Egyptische Alexandrië. Hij was astroloog, astronoom, geograaf, muziektheoreticus en wiskundige. Hij had op zijn lijst ook Schip Argo (Argo Navis) staan, maar omdat deze zo’n onnodig groot stuk van de hemel in beslag nam, hebben wij deze tegenwoordig geschrapt. Er zijn nog wel onderdelen ervan behouden.

Vroeger zag men de tekens van de sterren (de sterrenbeelden) als de macht van de goden en kregen ze daarom dus ook mythologische namen.

Tegenwoordig kennen wij 88 sterrenbeelden. Dat zijn alle sterrenbeelden, dus die wij op de noordelijke helft van de aarde zien en die op de zuidelijke helft van de aarde zichtbaar zijn. Deze sterrenbeelden worden tegenwoordig voornamelijk gebruikt als navigatie aan de hemel wanneer je gaat waarnemen.

Een voorbeeld: als je de planeet Jupiter met een sterrenkijker waar gaat nemen, en deze staat in het sterrenbeeld Maagd, dan kun je er een kaartje bij houden waarop alle sterrenbeelden afgebeeld staan die op die datum en tijd aan de hemel zichtbaar zijn. Zo kun je bijvoorbeeld zien dat de maagd in het zuiden staat, dus ga je Jupiter in het zuiden opzoeken.

Hieronder zie je een voorbeeld van een sterrenkaart die daarvoor gebruikt wordt:

Bron: http://carlkop.home.xs4all.nl/specials/zon/beeld/noords.jpg

Bron foto: Sterrenkaart

Natuurlijk staan de sterren die het sterrenbeeld vormen niet echt op die manier dicht bij elkaar. In werkelijkheid staat de een veel verder weg dan de ander, maar voor het oog staan ze als een groep bij elkaar en vormen een beeld.

Hieronder een lijst met alle sterrenbeelden:

Nederlands Latijns Afk. zichtbaarheid in Benelux
Achtersteven1 Puppis Pup gedeeltelijk, winter
Altaar Ara Ara niet zichtbaar
Andromeda Andromeda And circumpolair
Arend Aquila Aql zomer/herfst
Beeldhouwer Sculptor Scl herfst, nauwelijks zichtbaar
Beker Crater Crt voorjaar, matig
Boogschutter,3 Sagittarius Sgr zomer, matig
Cassiopeia, Cassiopeia Cas circumpolair
Centaur Centaurus Cen
Cepheus, Cepheus Cep circumpolair
Driehoek Triangulum Tri najaar, goed
Dolfijn Delphinus Del zomer/herfst
Draak Draco Dra circumpolair
Duif Columba Col niet zichtbaar
Eenhoorn Monoceros Mon winter, goed
Eridanus, Eridanus Eri gedeeltelijk
Giraffe Camelopardalis Cam circumpolair
Goudvis, Dorado Dor niet zichtbaar
Graveerstift Caelum Cae winter, nauwelijks
Grote Beer Ursa Major UMa circumpolair
Grote Hond Canis Major CMa winter, goed
Haas Lepus Lep winter, goed
Hagedis Lacerta Lac herfst
Hercules Hercules Her zomer
Hoofdhaar, Coma Berenices Com
Indiaan Indus Ind niet zichtbaar
Jachthonden Canes Venatici CVn ged. circumpolair
Kameleon Chamaeleon Cha niet zichtbaar
Kiel1 Carina Car niet zichtbaar
Kleine Beer Ursa Minor UMi circumpolair
Kleine Hond Canis Minor CMi winter/voorjaar
Kleine Leeuw Leo Minor LMi voorjaar
Kleine Waterslang Hydrus Hyi niet zichtbaar
Kompas1 Pyxis Pyx voorjaar, nauwelijks zichtbaar
Kraanvogel Grus Gru niet zichtbaar
Kreeft3 Cancer Cnc winter/voorjaar
Leeuw3 Leo Leo voorjaar
Lier Lyra Lyr ged. circumpolair
Luchtpomp Antlia Ant voorjaar, nauwelijks zichtbaar
Lynx Lynx Lyn
Maagd3 Virgo Vir voorjaar/zomer
Microscoop Microscopium Mic niet zichtbaar
Net Reticulum Ret niet zichtbaar
Noorderkroon Corona Borealis CrB zomer
Octant Octans Oct niet zichtbaar
Orion, Orion Ori goed, januari
Ossenhoeder Boötes Boo
Oven Fornax For nauwelijks zichtbaar
Paradijsvogel Apus Aps niet zichtbaar
Passer Circinus Cir niet zichtbaar
Pauw Pavo Pav niet zichtbaar
Pegasus Pegasus Peg herfst
Perseus Perseus Per
Phoenix Phoenix Phe
Pijl Sagitta Sge zomer/herfst
Raaf Corvus Crv voorjaar
Ram3 Aries Ari
Schild, Scutum Sct zomer
Schilder, Pictor Pic niet zichtbaar
Schorpioen3 Scorpius Sco zomer, matig
Sextant Sextans Sex voorjaar
Slang2 Serpens Ser zomer
Slangendrager Ophiuchus Oph zomer
Slingeruurwerk Horologium Hor niet zichtbaar
Steenbok3 Capricornus Cap herfst, matig
Stier3 Taurus Tau goed, winter
Tafelberg Mensa Men niet zichtbaar
Telescoop Telescopium Tel niet zichtbaar
Toekan Tucana Tuc niet zichtbaar
Tweelingen3 Gemini Gem
Veulen Equuleus Equ herfst
Vissen3 Pisces Psc winter/herfst
Vlieg Musca Mus niet zichtbaar
Vliegende Vis Volans Vol niet zichtbaar
Voerman Auriga Aur
Vosje Vulpecula Vul
Walvis Cetus Cet winter/herfst
Waterman3 Aquarius Aqr herfst, matig
Waterslang Hydra Hya voorjaar
Weegschaal3 Libra Lib zomer
Winkelhaak Norma Nor niet zichtbaar
Wolf Lupus Lup zomer, nauwelijks zichtbaar
Zeilen1 Vela Vel
Zuiderkroon Corona Australis CrA niet zichtbaar
Zuiderkruis Crux Cru niet zichtbaar
Zuidervis Piscis Austrinus PsA herfst, nauwelijks zichtbaar
Zuiderdriehoek Triangulum Australe TrA niet zichtbaar
Zwaan Cygnus Cyg zomer/herfst

  1. De sterrenbeelden Achtersteven, Kiel, Kompas en Zeilen maken deel uit van het ‘klassieke’ grote sterrenbeeld Schip Argo (Argo Navis).
  2. Slang (Serpens) bestaat uit twee delen: Serpens Caput (hoofd van de slang) en Serpens Cauda (staart van de slang)
  3. Dit zijn de sterrenbeelden die ook tekens van de Dierenriem zijn.

Bron lijst: wikipedia.nl